Beyanname Süresinden Sonra Ödenen KDV Tevkifatının İndirim Dönemi

Ahmet GÜZEL
WRS İmperium, Yönetici, Sorumlu Ortak

I.GİRİŞ

Türk vergi sisteminde Katma Değer Vergisi (KDV) uygulaması, mükellefiyet ve vergi sorumluluğu esasına dayanmaktadır. Vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 9. maddesi ile ihdas edilen “vergi sorumluluğu” ve buna bağlı “KDV tevkifatı” uygulaması, son dönemde yapılan kanuni düzenlemelerle önemli bir yapısal değişikliğe uğramıştır. Özellikle 7491 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik, tevkif edilen KDV’nin indirim mekanizmasını doğrudan “ödeme” şartına bağlamıştır.

Bu makalede, mükellefler tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilen ancak süresinde ödenmeyip gecikmeli olarak ödenen KDV tutarlarının, hangi dönemde ve ne şekilde indirim konusu yapılacağı, güncel mevzuat hükümleri ve tebliğ açıklamaları ışığında değerlendirilmiştir.

II.YASAL ALTYAPI ve VERGİ SORUMLULUĞUNDA “ÖDEME” ŞARTI

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 29/1-ç maddesinde, 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile yapılan ve Ocak/2024 vergilendirme döneminden itibaren yürürlüğe giren değişiklikle; vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV’nin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenleme öncesinde, tevkif edilen KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi için beyan edilmiş olması yeterli görülmekteyken, yeni dönemde “ödeme” fiili bir kurucu unsur olarak sisteme dahil edilmiştir.

Dolayısıyla, 2 No.lu KDV Beyannamesi ile tahakkuk ettirilen vergi ödenmediği sürece, mükellefin kendi teslim ve hizmetleri üzerinden hesapladığı KDV’den (1 No.lu KDV Beyannamesinden) indirilmesi kanunen mümkün değildir.

III. KDV GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ ÇERÇEVESİNDE İNDİRİM ZAMANININ BELİRLENMESİ

KDV Genel Uygulama Tebliği’nin (III/C-1.1.) bölümünde yapılan açıklamalar uyarınca, sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV’nin indirim zamanına ilişkin ikili bir ayrım ortaya çıkmaktadır:

III.1. Süresinde Beyan Edilip Süresinde Ödenen KDV

Bakanlığa verilen yetki çerçevesinde, tevkifatın yapıldığı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinden önce verilen aynı döneme ait 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilerek süresinde ödenen KDV, doğrudan 2 No.lu KDV Beyannamesinin ait olduğu (işlemin gerçekleştiği) dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılır.

III.2. Süresinden Sonra Ödenen KDV

2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde veya süresinden sonra beyan edilen ancak süresinden sonra (gecikmeli olarak) ödenen KDV, verginin fiilen ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılmak zorundadır.

Konuya ilişkin olarak şu örneklemeleri yapmak mümkündür:

• Dönemsel Kayma Örneği: Temmuz ayına ait bir güvenlik hizmeti alımına ilişkin tevkif edilen KDV, süresinde beyan edilmiş ancak Ağustos ayında ödenmişse; bu vergi Temmuz dönemi beyannamesinde değil, ödemenin yapıldığı tarihi kapsayan Ağustos dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.
• Parçalı Ödeme Örneği: Süresinden sonra beyan edilen veya ödenen bir vergide, tahakkuk eden tutarın bir kısmı Haziran ayında, kalan kısmı Temmuz ayında ödenmişse; ödenen KDV’nin Haziran ayındaki kısmı Haziran beyannamesinde, Temmuz ayındaki kısmı ise Temmuz dönemi beyannamesinde indirim konusu yapılır. Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar, kısmen ödedikleri KDV’yi ancak ödendiği kısım itibarıyla indirim konusu yapabilirler.

IV.MAHSUBEN ÖDEMELERDE İNDİRİM ZAMANI

2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen borçların, mükellefin kendi KDV iade alacağından mahsubu suretiyle ödenmesi de mümkündür.

Bu durumda mahsuben ödemenin gerçekleşmiş sayılması ve indirime konu edilebilmesi için;

1. Standart iade talep dilekçesinin verilmiş olması,
2. İade için aranan belgelerin (varsa YMM Raporu dahil) eksiksiz ve tam olarak vergi dairesine sunulması,
3. Hangi döneme ait 2 No.lu KDV borcuna mahsubun talep edildiğinin net bir şekilde belirtilmesi gerekir.

Bu şartlar sağlandığında, mahsuba konu edilen KDV tutarı yine yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde (mahsubun hukuken geçerlik kazandığı dönemde) 1 No.lu KDV Beyannamesine dahil edilir.

V.SONUÇ ve DEĞERLENDİRME

Ocak/2024 ve sonraki vergilendirme dönemlerinde, tevkifata tabi işlemleri bulunan mükelleflerin finansal planlamalarında ve beyan süreçlerinde “ödeme” takvimine azami dikkat göstermeleri gerekmektedir.

Bu bağlamda bir veya birden fazla beyan dönemine ait olan ve süresinden sonra ödenen KDV tutarlarının, geçmişe dönük olarak ait oldukları dönemlerin 1 No.lu KDV Beyannamelerinde indirim konusu yapılması mümkün değildir. Söz konusu KDV tutarlarının, geçmiş dönem beyannameleri düzeltilerek değil, fiilen ödendikleri vergilendirme dönemlerine (cari döneme) ait 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması yasal bir zorunluluk teşkil etmektedir. Aksi bir uygulama, haksız KDV indirimi nedeniyle vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi riskini beraberinde getirecektir.