Ahmet GÜZEL
WRS İmperium, Yönetici, Sorumlu Ortak
21/5/2026 kabul tarihli ve 7582 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, Türkiye’nin uluslararası yatırımları çekme, vergiye uyumu artırma, finansal merkezleri destekleme ve teknogirişim ekosistemini güçlendirme hedefleri doğrultusunda çok önemli düzenlemeler içermektedir.
Kanunla getirilen yenilikler şu şekilde sıralamak mümkündür:
1.Amme Alacaklarında Tecil Süresi ve Teminat Sınırının Artırılması (Madde 1)
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48. maddesinde yapılan değişiklikle, borçlu durumda olan mükelleflere yönelik kolaylıkların kapsamı genişletilmiştir:
- Tecil Süresi Uzatıldı: Kamu alacaklarının tecil edilerek taksitlendirilebileceği maksimum süre 36 aydan 72 aya (6 yıla) çıkarılmıştır.
- Teminatsız Tecil Sınırı Yükseltildi: Tecil işlemlerinde teminat aranılmayacak borç sınırı “ellibin Yeni Türk Lirası” ibaresinden “bir milyon Türk lirasına” yükseltilerek güncel ekonomik koşullara uyumlu hale getirilmiştir.
2.Yeni Gelir Vergisi İstisnasından Yararlananlara Veraset Vergisi Avantajı (Madde 2)
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 16. maddesine eklenen fıkra ile:
- Kanunun 4. maddesiyle ihdas edilen “Mükerrer 20/D yurt dışı kazanç istisnasından” yararlanan kişilerin, bu istisna süresi (20 yıl) içinde vefat etmeleri halinde, gerçekleşecek veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı %1 gibi oldukça düşük sabit bir oran olarak uygulanacaktır.
3.Gelir Vergisi Dilimleri ve Sürelerinde Düzenleme (Madde 3)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinde yapılan ibare değişiklikleriyle, maddedeki belirli parasal tutarlar iki katına çıkarılmış; maddede geçen muhtelif süre kalıpları (üç, dört, altı, yedi, on iki) sırasıyla iki, üç, dört, beş ve altı şeklinde değiştirilerek süre bazlı vergi yükümlülükleri/süreçleri kısaltılmıştır.
4.Yurt Dışından Gelen Yerleşik Gerçek Kişilere 20 Yıllık Vergi Tatili (Madde 4)
Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen “Mükerrer Madde 20/D” ile Türkiye’ye nitelikli insan kaynağı ve sermaye çekilmesi hedeflenmektedir:
- Şartlar: Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, yerleşme tarihinden önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması gerekmektedir.
- İstisna Süresi ve Kapsamı: Bu kişilerin Türkiye dışından elde ettikleri tüm kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesnadır.
- Beyanname Durumu: Bu kazançlar için yıllık beyanname verilmez; başka gelirler için beyanname verilse dahi bu kazançlar dahil edilmez. Yurt dışında ödenen vergiler ise Türkiye’deki vergilerden mahsup edilemez.
- Geçmiş Mükellefiyet İstisnası: Kişinin Türkiye’ye yerleşmeden önce Türkiye’de sadece GMSİ (kira), MSİ (faiz/kâr payı) veya değer artış kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması bu istisnaya engel teşkil etmez.
5.Nitelikli Hizmet Merkezi Personeline Ücret İstisnası (Madde 5)
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesine eklenen 20. bent ile belirli personelin ücretlerine gelir vergisi istisnası getirilmiştir:
- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında kurulan “Nitelikli Hizmet Merkezlerinde” çalışan nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.
- Bu merkezlerin, Cumhurbaşkanınca uygun bulunan Endüstri Bölgelerinde veya İstanbul Finans Merkezinde (İFM) faaliyet göstermesi halinde istisna sınırı brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanacaktır. Cumhurbaşkanına bu katları değiştirme yetkisi verilmiştir.
6.”Nitelikli Hizmet Merkezi” Tanımı ve Kapsamı (Madde 6)
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na eklenen “Ek Madde 1” ile yeni bir kurumsal yapı tanımlanmıştır:
- Tanım: En az 3 farklı ülkede aktif faaliyeti olan ilişkili şirket/şirketler topluluğuna hizmet sunmak üzere kurulan ve yıllık hasılatının en az %80’ini yurt dışındaki bu ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleridir.
- Faaliyet Alanları: Finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, nakit yönetimi, bütçeleme, uluslararası muhasebe, hukuk danışmanlığı (Türk hukuku hariç veya Türk avukatlardan alınmak kaydıyla), İK, Ar-Ge, teknik destek ve lojistik koordinasyon gibi geniş bir yönetim/destek hizmetleri listesini kapsar.
7.Yurt Dışı Transit Ticaret ve Nitelikli Hizmet Merkezlerine %95-%100 Kurumlar Vergisi İndirimi (Madde 7)
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinde yapılan değişikliklerle iki büyük vergi indirimi teşviki sunulmuştur:
- Transit Ticaret İndirimi: Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından (veya buna aracılık edilmesinden) sağlanan kazançların %95’i kurumlar vergisinden indirilir. Eğer bu faaliyet uygun bulunan Endüstri Bölgelerinde veya İFM’de katılımcı belgesiyle yapılırsa indirim oranı %100 olur. Kazancın beyanname verme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şarttır.
- Nitelikli Hizmet Merkezi İndirimi: Nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i (Endüstri bölgeleri ve İFM’dekiler için %100’ü) faaliyete geçilen dönemden itibaren 20 hesap dönemi boyunca kurumlar vergisinden indirilir. Kazancın Türkiye’ye transferi zorunludur.
8.Üretici ve Çiftçi Kurumların Vergi Oranı %12,5 Olarak Sabitlendi (Madde 8)
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinin 8. fıkrası değiştirilerek:
- Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uygulanacaktır. Bu indirimli orandan yararlanan kazançlar için maddenin 7. fıkrasındaki (ihracatçı vb.) diğer indirimler ayrıca uygulanmayacaktır.
9.Asgari Kurumlar Vergisi Muafiyet Kapsamının Genişletilmesi (Madde 9)
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Asgari Kurumlar Vergisi”ni düzenleyen 32/C maddesinde yapılan değişiklikle:
- Transit ticaretten elde edilen kazançlar (i bendi), Nitelikli Hizmet Merkezlerinin kazançları (j bendi) ve İstanbul Finans Merkezi Kanunu kapsamında yer alan bazı kazanç indirimleri, asgari kurumlar vergisi hesaplamasında matrahtan indirilebilecek istisna ve indirimler arasına dahil edilmiştir. Böylece bu teşviklerin asgari vergi nedeniyle budanması engellenmiştir.
10.Yeni Varlık Barışı Düzenlemesi (Madde 10)
Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 19” ile kapsamlı bir varlık barışı getirilmiştir:
- Başvuru Süresi: Yurt dışındaki veya yurt içindeki kayıtsız para, altın, döviz ve menkul kıymetler 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecektir.
- Türkiye’ye Getirme Süresi: Yurt dışındaki varlıkların bildirimden itibaren 2 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya transfer edilmesi zorunludur.
- Vergi Oranları (%0 ile %5+ Arası): Peşin vergi oranı %5‘tir. Ancak varlıkların; devlet iç borçlanma senetlerinde, vadeli hesaplarda, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağına dair taahhüt verilirse vergi oranı kademeli olarak düşer (5 yıl taahhüde %0, 4 yıla %1, 3 yıla %2, 2 yıla %3, 1 yıla %4).
- Süreye Bağlı Vergi Artışı: 1/1/2027 – 31/7/2027 arasındaki bildirimlerde oranlar yarım puan, Cumhurbaşkanının süreyi uzatması halinde uzatılan dönemde 1 puan artırımlı uygulanır.
- Vergi İncelemesi Güvencesi: Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için hiçbir suretle vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz.
- Muhasebe Kaydı: Şirketler bu varlıkları pasifte özel bir fon hesabına alır. Bu fon 2 yıl boyunca sermayeye ilave dışında işletmeden çekilemez. Tasfiye halinde vergilendirilmez.
11.Teknogirişimlere Ticaret Kanunu Muafiyeti ve Dijital Şirketlere Oda Aidatı İstisnası (Madde 11)
5746 sayılı Ar-Ge ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’a eklenen fıkralarla ekosistem desteklenmiştir:
- TTK Muafiyeti: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca “teknogirişim rozeti” verilen halka açık olmayan şirketlerin, paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine (Convertible Note) dayalı şarta bağlı sermaye artırımlarında, Türk Ticaret Kanunu’nun katı şarta bağlı sermaye artırımı hükümleri uygulanmayacaktır. Bu süreçlerin usulü bakanlıkça esnetilecektir.
- Oda Aidatı Muafiyeti: Teknoparklar bünyesinde kuluçka girişimcisi olan ve “dijital şirket” tanımına uyan işletmeler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca TOBB ve ticaret/sanayi odası yıllık aidat ile ücretlerinden muaf tutulmuştur.
12.İstanbul Finans Merkezi (İFM) Katılımcı Kapsamının Genişletilmesi ve Personel Düzenlemesi (Madde 12)
7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nun 6. maddesinde yapılan değişiklikle:
- İFM’deki harç, damga vergisi gibi muafiyetlerin uygulama alanı “finansal kuruluşlar” ibaresi değiştirilerek doğrudan “Katılımcılar” şeklinde genişletilmiştir.
- Ancak, İFM bünyesindeki Nitelikli Hizmet Merkezlerinde çalışan personeller için GVK Madde 23/20’deki brüt asgari ücretin 5 katına kadar olan ücret istisnası uygulanmayacak, İFM’nin kendi personeli için öngörülen vergi rejimine tabi olacaklardır.
13.İFM Vergi İstisnalarının Süresinin Uzatılması (Madde 13)
İFM Kanunu’nun geçici 1. maddesinde yapılan kritik süre uzatımlarıyla merkezin cazibesi uzun döneme yayılmıştır:
- Maddedeki “2031” ibaresi “2047”ye çıkarılarak İFM’deki bazı vergi avantajlarının uygulama süresi 16 yıl daha uzatılmıştır.
- Benzer şekilde maddedeki “beş” yıllık süre sınırı “yirmi” yıla yükseltilmiştir.
14 ve 15. Yürürlük ve Yürütme Maddeleri
- Madde 14 (Yürürlük):
- Yurt dışı kazanç istisnası (Md. 4), 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşenlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
- Transit ticaret ve hizmet merkezi kurumlar vergisi indirimleri (Md. 7 ve 9), 1/7/2026 tarihinden sonra verilecek beyannamelerden başlamak üzere 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
- Üretici/çiftçi kurumlar vergisi oranı (Md. 8), 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
- Diğer tüm maddeler ise doğrudan yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
- Madde 15 (Yürütme): Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Yeminli Mali Müşavirlik, Bağımsız Denetim, KDV İadesi İstanbul, Ankara, Gaziantep, Kahramanmaraş, Konya, Mersin