Döviz Dönüşüm Desteğinde Uygulama Esasları

WRS İMPERİUM
SİRKÜLER^[1]

Sirküler No	600/2026/04
Tarih	07.08.2026
Konu	Döviz Dönüşüm Desteğinde Uygulama Esasları

 1. GENEL AÇIKLAMA

Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk lirasına dönüşümünün desteklenmesine ilişkin 2023/5 sayılı TCMB Tebliği’nde önemli değişiklikler yapan 2026/11 sayılı Tebliğ, 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Düzenlemeyle destek süresi uzatılmış; “döviz almama taahhüdü” esasına dayalı sistemden “döviz pozisyon oranı” esasına dayalı sisteme geçilmiştir.

2. %3 DESTEK ORANI 31 OCAK 2027’YE KADAR UZATILDI

Tebliğ’deki temel destek oranı %2 olmakla birlikte, geçici madde uyarınca %3 olarak uygulanan destek oranının süresi 31.07.2026’dan 31.01.2027’ye (bu tarih dâhil) uzatılmıştır. Buna göre şartları sağlayan firmalara, TCMB’ye sattıkları yurt dışı kaynaklı dövizlerin dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığının %3’ü kadar destek ödenecektir. (Yürürlük: 01.08.2026)

3. DÖVİZ POZİSYON ORANI ŞARTI (EN ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK)

1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek yeni sistemde, destekten yararlanma şartları arasında yer alan “döviz almama taahhüdü” kaldırılmış; bunun yerine firmanın TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyon oranını aşmaması şartı getirilmiştir. Destekten yararlanabilmek için:

• Dövizin yurt dışı kaynaklı olması,
• Dövizin aracı banka üzerinden TCMB’ye satılması,
• Firma tarafından destek talebinde bulunulması,
• TCMB’ce belirlenen döviz pozisyon oranının aşılmaması,
• Bu oranın belirlenen sınırı aşmadığının aracı bankaya belgelenmesi (tevsik) gerekmektedir.

3.1. Döviz almama yasağı (taahhüdü) ne zaman kalkıyor?

Döviz almama taahhüdü, 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükten kalkmaktadır. Bu tarihten itibaren destekten yararlanmak için döviz almama taahhüdü verilmeyecek; bunun yerine yukarıdaki döviz pozisyon oranı şartı aranacaktır. Dolayısıyla firmalar, döviz pozisyon oranı sınırı içinde kalmak kaydıyla döviz alabilecektir. Ancak dikkat: 01.10.2026’dan önce verilmiş döviz almama taahhütleri geçerliliğini korur; bu taahhütlerin ihlali hâlinde yürürlükten kaldırılan eski hükümler (taahhüt ihlali yaptırımları) uygulanmaya devam edecektir.

Önemli: Döviz pozisyon oranının sayısal sınırı ve hesaplama yöntemi Tebliğ’de belirlenmemiş olup TCMB tarafından ayrıca duyurulacaktır.

4. DİĞER ÖNEMLİ BAŞLIKLAR (YÜRÜRLÜK: 01.10.2026)

Üst limit – katma değer esası: TCMB, destek kapsamında satılabilecek döviz tutarına ve ödenecek destek tutarına üst limit getirebilecektir. Üst limit; firmanın kârlılığı ile işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarı dikkate alınarak hesaplanacak, limiti aşan talepler karşılanmayacaktır.

Satılan döviz iade edilmez: TCMB’ye satılan dövizler hiçbir şekilde firmaya iade edilmeyecektir; belge sunulmaması veya destek talebinin reddi de iade sonucu doğurmayacaktır.

Aracılı ihracat: Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılarca getirilen dövizler tedarikçi firma adına TCMB’ye satılabilecek; döviz pozisyon oranı tevsiki tedarikçi firmaca yapılacak ve destek doğrudan tedarikçinin hesabına ödenecektir.

Banka komisyonu: Aracı bankalar bu işlemler için komisyon alabilecek; azami oran TCMB’ce belirlenecektir.

Firma kontrolü (%50 ölçütü): Bir firmada doğrudan/dolaylı olarak en az %50 hisse, %50 oy hakkı veya yönetim kurulu üyelerinin en az %50’sini seçme/bunlara sahip olma hakkı “firma kontrolü” sayılacaktır. Usulsüzlük hâlinde yaptırımlar bağlantılı firmalara da uygulanacaktır.

Yaptırımlar: Döviz pozisyon oranı bildiriminin gerçeğe aykırı olması veya destekten usulsüz yararlanılması hâlinde destek; kur farkı ve TCMB’nin en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanan faizle birlikte geri alınacaktır. Ayrıca firmanın (ve tutar ödeninceye kadar bağlantılı firmaların) destek talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları belirlenecek süre boyunca kabul edilmeyecektir. İncelemeye alınan firmalara inceleme sonuçlanana kadar destek ödenmeyecektir.

5. ÖRNEK UYGULAMA

Örnek 1: (Destek tutarının hesabı)

(ABC) İhracat A.Ş., 500.000 USD ihracat bedelini 15.10.2026 tarihinde aracı bankası üzerinden TCMB’ye satmış ve destek talebinde bulunmuştur. İşlem günü TCMB’ce ilan edilen dönüşüm kuru 49,00 TL/USD’dir (temsilî kur).

İşlem	Tutar
TCMB’ye satılan döviz	500.000 USD
Dönüşüm kuru (temsilî)	49,00 TL/USD
TL karşılığı	500.000 × 49,00 = 24.500.000 TL
Destek oranı (31.01.2027’ye kadar)	%3
Ödenecek döviz dönüşüm desteği	24.500.000 × %3 = 735.000 TL

Destek, TCMB tarafından aracı banka kanalıyla firmaya ödenir. Firmanın işlem tarihi itibarıyla TCMB’ce belirlenen döviz pozisyon oranı sınırını aşmadığını aracı bankaya tevsik etmiş olması şarttır; aksi hâlde destek ödenmez (satılan döviz ise iade edilmez).

Örnek 2: (Döviz pozisyon oranı kontrolü – temsilî varsayım)[2]

TCMB’nin döviz pozisyon oranı sınırını %10, oranı da “döviz cinsi varlıklar / toplam varlıklar” şeklinde belirlediği varsayılsın. (ABC) A.Ş.’nin toplam varlıkları 400.000.000 TL, döviz cinsi varlıkları 28.000.000 TL karşılığıdır.

Oran = 28.000.000 / 400.000.000 = %7 < %10 olduğundan şart sağlanır ve firmanın destekten yararlanma olanağı oluşur. Oranın %10’u aşması hâlinde destek talebi karşılanmaz. (Sınır ve hesaplama yöntemi TCMB duyurusuna göre kesinleşecektir.)

Örnek 3 – Gerçeğe aykırı bildirim:

(ABC) A.Ş.’nin döviz pozisyon oranı bildiriminin gerçeğe aykırı olduğu 15.04.2027’de tespit edildiği varsayımıyla; ödenen 735.000 TL destek, ilgili dönemde oluşan kur farkı ve ödeme tarihinden tespit tarihine kadar TCMB’nin en yüksek gecelik borç verme faiz oranıyla hesaplanan faiz eklenerek geri alınır.

Ayrıca firmanın ve tutar ödeninceye kadar kontrol ilişkisi içindeki bağlantılı firmaların destek ve TCMB kaynaklı kredi talepleri belirlenecek süre boyunca reddedilebilecektir.

6. YÜRÜRLÜK

Düzenleme	Yürürlük
%3 destek oranının 31.01.2027’ye uzatılması	01.08.2026
Döviz almama taahhüdünün (yasağının) kaldırılması	01.10.2026
Döviz pozisyon oranı şartı ve yeni destek şartları	01.10.2026
Üst limit, komisyon, firma kontrolü, yaptırım ve inceleme hükümleri	01.10.2026

7. WRS İMPERİUM ÖNERİ

İhracatçı ve yurt dışı kaynaklı döviz geliri olan firmaların; 1 Ekim 2026 öncesinde TCMB’ce duyurulacak döviz pozisyon oranı sınırı ve hesaplama yöntemini takip etmeleri, bilanço döviz pozisyonlarını bu orana göre yönetmeleri ve aracı bankaya yapılacak tevsik bildirimlerinin doğruluğuna özel önem göstermeleri (yaptırımların kur farkı + faiz + kredi kısıtı boyutu dikkate alınarak) tavsiye olunur.

Saygılarımızla,
WRS IMPERIUM

ÖNEMLİ NOT: Örneklerdeki kur, oran ve hesaplama yöntemi temsilî olup döviz pozisyon oranına ilişkin sınır ve usuller TCMB duyurusuyla kesinleşecektir. Bu sirküler bilgilendirme amaçlıdır.

 

[1] Bu Sirküler ile verilen bilgiler genel hatlarıyla bilgi ve fikir verme amaçlıdır. Profesyonel önerileri kapsamamaktadır. Müşavirlik hizmeti için WRS imperium’u aramanız tavsiye olunur.

[2] Döviz pozisyon oranı, bu sirkü tarihi itibariyle henüz belirlenmemiştir.