Salı , 28 Mayıs 2024

2023 Vergi Gelirleri, 2024 Bütçesinde Vergi Gelirleri ve Vergi Gelirlerinin Payı

WRS Sirküleri[1] 562/2024/17
Tarih  : 06.05.2024
Konu  : 2023 Vergi Gelirleri, 2024 Bütçesinde Vergi Gelirleri

 

A.2024 Yılı Türkiye Bütçesinde Vergi Gelirleri ve Payı

25 Aralık 2023 tarihinde TBMM tarafından onaylanan 7489 sayılı Kanun 2024 yılı Bütçe Kanunu ile “genel bütçeye dahil kamu idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici kurumlara” ödenek sağlanması ve finansman kaynakları yasal düzenlemeye bağlanmış oldu.

Kamu bütçesi gelirleri esas itibariyle vergi gelirlerinden oluşur. Nitekim 2024 yılı Türkiye Kamu Bütçesinin yaklaşık % 88’i vergilerden teşekkül etmiştir.

Gelir türü Milyon TL Payı (%)
Vergi gelirleri 8.353.029 88,12
Hazine yardımı dahil özel bütçeli idarelerin gelirleri 1.088.130 11,48
Hazine yardımı dahil düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 38.381 0,40
TOPLAM 9.479.540

B) 2023 Türkiye Bütçesinde Vergi Gelirleri ve Vergi Gelirlerinin Payı

2024 yılı bütçe cetvellerindeki tutarlara göre toplam vergi gelirleri 8.335.576 milyon TL olarak tahmin edilmiştir. Bütçe vergi gelirleri; vergi türleri itibariyle dağılımı aşağıdaki gibi öngörülmüştür:

Vergi türleri 2023 vergi gelirleri (ek bütçe dahil)

Milyon TL

2024 Vergi gelirleri

Milyon TL

2023 Bütçesine Göre Artış % Bütçedeki Payı %
Toplam Bütçe Geliri   9.479.540,00
  Vergi gelirleri 4.270.668 8.335.576 95,18 87,93
    1. Gelir ve  kazanç üzerinden 1.478.624 2.520.922 70,49 26,59
alınan vergiler
    a) Gelir vergisi 696.394 1.206.409 73,24 12,73
        Beyana dayanan gelir vergisi 43.487 85.892 97,51 0,91
        Basit usulde gelir vergisi 65 20 -69,23 0,00
        Gelir vergisi tevkifatı 641.000 1.100.206 71,64 11,61
        Gelir geçici vergisi 11.841 20.201 70,60 0,21
    b) Kurumlar vergisi 782.230 1.314.513 68,05 13,87
        Beyana dayanan kurumlar vergisi 178.634 315.933 76,86 3,33
        Kurumlar vergisi tevkifatı 1.653 4.351 163,22 0,05
        Kurumlar geçici vergisi 527.944 994.229 88,32 10,49
    2. Mülkiyet üzerinden alınan vergiler 76.055 76.604 0,72 0,81
    a) Veraset ve intikal vergisi 4.617 7.527 63,03 0,08
    b) Motorlu taşıtlar vergisi 71.356 68.962 -3,36 0,73
    d) Değerli konut vergisi 82 115 40,24 0,00
    3. Dahilde alınan mal ve hizmet vergileri 1.424.138 3.415.702 139,84 36,03
    a) Dahilde alınan katma değer vergisi 440.872 1.670.599 278,93 17,62
        Beyana dayanan KDV 397.139 1.586.960 299,60 16,74
        Tevkif  suretiyle kesilen KDV 43.733 83.639 91,25 0,88
    b) Özel tüketim vergisi 817.241 1.409.766 72,50 14,87
        Petrol ve doğalgaz ürünleri (I) 196.925 455.123 131,11 4,80
        Motorlu taşıtlar (II) 346.239 498.230 43,90 5,26
        Alkollü içkiler (III-a) 62.960 107.575 70,86 1,13
        Tütün mamülleri (III-b) 146.282 251.577 71,98 2,65
        Kolalı gazozlar (III-c) 7.183 11.366 58,23 0,12
        Dayanıklı tüketim ve diğer mallar (IV) 57.653 85.896 48,99 0,91
    c) Banka ve sigorta muameleleri vergisi 108.231 214.385 98,08 2,26
    d) Şans oyunları vergisi 26.279 54.920 108,99 0,58
    e) Özel iletişim vergisi 14.359 37.550 161,51 0,40
    f) Dijital hizmet vergisi 9.155 15.561 69,97 0,16
    g) Konaklama vergisi 8.000 12.922 61,53 0,14
    4. Uluslararası ticaret ve muamelelerden alınan vergiler 1.056.883 1.906.507 80,39 20,11
    a) Gümrük vergileri 121.791 229.502 88,44 2,42
    b) İthalde alınan katma değer vergisi 931.406 1.671.360 79,44 17,63
    c) Diğer dış ticaret gelirleri 3.686 5.645 53,15 0,06
    5. Damga vergisi 85.500 145.883 70,62 1,54
    6. Harçlar 133.864 253.507 89,38 2,67
    7. Başka yerde sınıflandırılmayan 15.605 16.451 5,42 0,17
diğer vergiler

Orta Vadeli Program’da (OVP) vergi gelirlerindeki artış 2024 – 2026 dönemi için %73,45 olarak öngörülmüş idi.

Ancak vergi gelirleri sadece 2024 yılında yüzde 95,18 oranında artış sergilemiştir. Diğer taraftan; vergi gelirlerinin içinde en yüksek artış, KDV gelirlerinde yüzde 278,93 nispetinde tahmin edilmiştir.

C.2024 Bütçesinde KDV Artışının Anlamı

TBMM’de kabul edilen ve 28 Aralık 2023’te Resmî Gazete’de yayımlanan Bütçe Kanununu ile KDV gelirlerindeki artışın iki anlamı bulunmaktadır:

1) KDV Kanunundaki Değişiklik:

KDV Kanununda yapılan iki önemli değişiklikten biri; “sorumlu sıfatıyla ödenen KDV’de beyan ve ödeme” süreleri yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle; vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanların KDV beyannamelerini (2 No’lu KDV Beyannamesi), vergilendirme dönemini takip eden ayın 21’inci günü akşamına kadar vermek ve 23’üncü günü akşamına bu beyana ilişkin KDV’ni ödenmesi gerekir. Aksi takdirde indirimi ve yüklenim konusu yapılarak iadesi imkânsız hale getirilmiştir.

Diğer bir değişiklik düzenlemesi ise KDV Kanunun 36.maddesindeki değişiklik ile Cumhurbaşkanı’na “iade hakkını kısmen veya tamamen kaldırma veya yeniden koyma ve bu şekilde iade hakkı kısıtlanan mal veya hizmetleri belirleme” konusunda yetki verilmesidir.

Nitekim Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanarak ithalatta gümrük değerinin alım bedelinden yüksek olması halinde aradaki farka tekabül eden KDV tutarının indirim konusu yapılmasına son verilmiştir.

Söz konusu her “iki düzenleme de KDV gelirlerini artırıcı salt bir etkiye” sahiptir.

2) KDV Oranlarında Artış: 2024 yılında bazı KDV oranlarında artışa geçilmesi olanak dahilindedir.

Saygılarımızla
WRS imperium

 

[1] Sirküleri ile verilen bilgiler genel hatlarıyla bilgi ve fikir verme amaçlıdır. Profesyonel önerileri kapsamamaktadır. Müşavirlik hizmeti için WRS imperiumu arayabilirsiniz.

Kontrol

İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesinde İstisna Tanınan Ülkelerin Güncel Listesi

WRS Sirküleri[1] 559/2024/14 Tarih  : 05.04.2024 Konu  : İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesinde İstisna Tanınan Ülkeler I.TAM …