Türkiye Tekstil Sektöründe Niş Pazar: Tıbbi Tekstiller (Medtech)

Ahmet GÜZEL
WRS İmperium, Yönetici, Sorumlu Ortak

I.GİRİŞ

Tıbbi tekstiller (Medtech), basit hijyen ürünlerinden karmaşık cerrahi implantlara kadar uzanan, yüksek düzeyde biyolojik uyumluluk ve fonksiyonellik gerektiren ürünleri kapsar. Küresel salgınlar ve yaşlanan dünya nüfusu ile birlikte, bu alana olan talep sürekli artmaktadır ve Türkiye için hızla büyüme ve markalaşma potansiyeli sunmaktadır.

II.MEDTECH TEKSTİLLERİNİN KAPSAMI ve ÖNEMİ

Medtech, esas olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Her ikisi de kimya ve malzeme mühendisliği ile tekstil teknolojisinin kesişiminde ve birleşiminde yer alır:

Kategori	Tanım ve Örnekler	Katma Değer Düzeyi
İmplant Edilemeyen Ürünler	Cerrahi önlükler, maskeler, bandajlar, yara örtüleri, yatak takımları, temizleme bezleri, hijyen pedleri.	Orta-Yüksek
İmplant Edilebilen Ürünler	Yapay damarlar, kalp kapakçıkları, cerrahi iplikler, tendon ve bağ güçlendiriciler, doku iskelesi (scaffold).	Çok Yüksek

 

III.MEDTECH NEDEN TÜRKİYE İÇİN STRATEJİK?

Pandemi Tecrübesi: COVID-19 krizi sırasında Türkiye, kısa sürede büyük miktarda maske, tulum ve önlük üreterek küresel tedarik zincirindeki esnekliğini ve güvenilirliğini kanıtladı.

Bu durum, acil durum kapasitesi açısından büyük bir referans noktası oluşturdu.

Sağlık Altyapısı: Türkiye’nin güçlü sağlık sektörü ve üniversite hastaneleri, yeni nesil medikal tekstil ürünlerinin klinik denemeleri ve AR-GE süreçleri için uygun bir zemin sağlar.

İhracat Potansiyeli: Avrupa’da artan yaşlı nüfus ve AB’nin medikal cihazlar alanındaki katılaşan standartları, Türkiye’nin yakınlık avantajı ile nitelikli ürün tedariki için ideal bir konumda olduğunu göstermektedir.

IV.KARŞILAŞILABİLECEK ZORLUKLAR ve ENGELLER

Medtech alanında küresel bir oyuncu olmak için aşılması gereken önemli engeller bulunmaktadır:

• Sertifikasyon ve Regülasyon: Tıbbi tekstiller, özellikle implant edilebilen ürünler, uluslararası alanda (örneğin FDA, CE Markası) çok karmaşık ve maliyetli sertifikasyon süreçleri gerektirir. Bu süreçlerin yerel olarak desteklenmesi şarttır.
• Malzeme Bilgisi: Yüksek biyolojik uyumluluk, biyo-çözünürlük ve sterillik gerektiren fiber ve polimerlerin geliştirilmesi için derin malzeme bilimi ve kimya uzmanlığına ihtiyaç vardır. Bu uzmanlığın tekstil firmalarına aktarılması önemlidir.
• Yüksek Risk/Yüksek Yatırım: Özellikle implant edilebilir ve in-vivo (canlı içi) uygulamalar için AR-GE çalışmaları uzun soluklu ve yüksek riskli yatırımlar gerektirir. Devlet teşviklerinin bu riskleri hafifletmesi gerekmektedir.

V.MEDTECH’TE BAŞARI İÇİN ODAK STRATEJİLERİ

Türkiye’nin tekstil sektöründeki deneyimi göz önüne alındığında medikal tekstil sektöründe sıçrama yapma potansiyeli bulunmaktadır. Bu deneyimi ile beraber ayrıca dikkat edilmesi gereken stratejik adımlar bulunmaktadır.

V.1.Doku Mühendisliği ve Nanoteknoloji Ortaklıkları

Yüksek Katma Değerli Ürünler: Yapay organ/doku iskeleleri (scaffold), akıllı yara örtüleri (iyileşmeyi hızlandıran veya ilaç salan) gibi alanlarda Biyomühendislik ve Nanoteknoloji merkezleriyle zorunlu ortaklıklar kurulmalıdır.

Biyo-Fonksiyonel Kaplamalar: Antimikrobiyal, antiviral özellikli kumaşlar ve cerrahi alanlar için özel kaplama teknolojilerinin geliştirilmesi gerekir.

V.2.Yerli Medikal Cihaz ve Sarf Malzemesi Üretimi

Stratejik Öncelik: Devlet alımlarında yerli medikal tekstil ürünlerine öncelik verilmesi, firmaların yatırım yapma cesaretini artıracaktır.

Tek Kullanımlık Ürünler: Ameliyathane ortamında kullanılan tek kullanımlık (disposable) cerrahi setlerin yerli üretimi, hijyen ve maliyet avantajı sağlayarak ithalat bağımlılığını azaltacağı şüphesizdir.

V.3.Akademi ve Klinik İşbirliği Ağları

Medikal tekstil üreten firmalar ile Tıp Fakülteleri ve Araştırma Hastanelerinin bir araya gelmesi teşvik edilmelidir.

Bu işbirliği, ürünlerin hızla test edilmesi, geliştirilmesi ve son kullanıcı (doktorlar) geri bildirimlerinin alınmasını kolaylaştıracaktır.

VI.SONUÇ

Türkiye’nin tekstil sektörünün genel yavaşlamasını dengeleyebilecek ve sektörün itibarını yükseltebilecek arayışlara ve odak noktalarına yönelmesi gerekiyor.

Bu bağlamda en güçlü spesifik alanlardan biri Medtech‘tir.

Yüksek kar marjı, artan küresel talep ve Türkiye’nin mevcut üretim esnekliği ile bu alana yapılan doğru AR-GE ve sertifikasyon yatırımları, sektörün 2030 ve sonrasında yüksek teknolojili bir ihracat devi olarak konumlanmasına yardımcı olacaktır.

Diğer taraftan; Türkiye niş tekstil üretimlere odaklanırken; geleneksel tekstil üretiminden birden bire de vazgeçmemesi gerekir. Aksi takdirde; aynı nispette birden bire karşısında işsizlik ordusunu görecektir.